Historing ea phetoho ea batho, tataiso ea phetoho ea rona ha e so ka e lula fatše. Nako le nako, lithuto li bontšitse hore boikoetliso bo na le melemo e meholo bakeng sa 'mele oa motho, ho kenyeletsoa le ho ntlafatsa sesole sa hau sa 'mele. Ts'ebetso ea 'mele ea fokotseha ha re ntse re tsofala, 'me sesole sa 'mele ha se mokhelo, 'me seo re lekang ho se etsa ke ho liehisa ho theoha hoo ka hohle kamoo ho ka khonehang. Mokhoa oa ho liehisa ho theoha ha ts'ebetso ea 'mele joang? Ho palama baesekele ke tsela e ntle. Hobane boemo bo nepahetseng ba ho palama bo ka boloka 'mele oa motho o le boemong bo tšehetsoeng nakong ea boikoetliso, bo na le tšusumetso e nyane tsamaisong ea mesifa le mesifa. Ehlile, re ela hloko tekano ea boikoetliso (matla/nako/khafetsa) le ho phomola/ho hlaphoheloa ho eketsa melemo ea boikoetliso ho matlafatsa sesole sa 'mele.

FLORIDA – Moprofesa James o koetlisa bapalami ba maemo a holimo ba libaesekele tsa lithaba, empa temohisiso ea hae e sebetsa ho bapalami ba khonang ho ikoetlisa mafelo-beke le linako tse ling tsa boikhathollo. O re senotlolo ke mokhoa oa ho boloka botsitso: “Joalo ka koetliso eohle, haeba u e etsa mohato ka mohato, lumella 'mele hore o ikamahanye butle-butle le khatello ea ho eketseha ha lik'hilomithara tsa baesekele,' me phello e tla ba betere. Leha ho le joalo, haeba u labalabela katleho le ho ikoetlisa ho feta tekano, ho hlaphoheloa ho tla lieha, 'me sesole sa hau sa 'mele se tla fokotseha ho isa bohōleng bo itseng, e leng se etsang hore ho be bonolo hore libaktheria le livaerase li kene 'meleng oa hau. Leha ho le joalo, libaktheria le livaerase li ke ke tsa phonyoha, kahoo qoba ho kopana le batho ba kulang ha u ntse u ikoetlisa.”

Haeba o palama hanyane mariha, o ka eketsa sesole sa mmele sa hao jwang hape?

Ka lebaka la nako e kgutshwane ya letsatsi, boemo ba lehodimo bo fokolang, mme ho thata ho tlosa tlhokomelo ya dibethe mafelobekeng, ho palama baesekele mariha ho ka thwe ke phephetso e kgolo. Ntle le mehato e boletsweng ka hodimo ya bohloeki, Moprofesa Florida-James o itse qetellong e ntse e le Ela hloko "tekatekano". "O hloka ho etsa bonnete ba hore o ja dijo tse leka-lekaneng mme o bapisa dijo tsa hao tsa khalori le ditshenyehelo tsa hao, haholoholo kamora leeto le lelelele," o re. "Boroko le bona bo bohlokwa haholo, ke kgato e hlokahalang ho foleng ha mmele ka mafolofolo, mme ke kgato e nngwe ya ho dula o phetse hantle le ho boloka tshebetso ya hao ya dipapadi."

Phuputso e 'ngoe e tsoang King's College London le Univesithing ea Birmingham e fumane hore boikoetliso ba kamehla bo ka thibela ho putlama ha sesole sa 'mele le ho sireletsa batho tšoaetsong - leha lipatlisiso tsena li entsoe pele ho hlaha ha coronavirus e ncha.

Phuputso ena, e phatlalalitsoeng koranteng ea Aging Cell, e latetse bapalami ba libaesekele ba 125 ba maeto a malelele - bao ba bang ba bona ba seng ba le lilemong tsa bo-60 - 'me ea fumana hore sesole sa' mele sa bona se tšoana le sa batho ba lilemo li 20.

Bafuputsi ba lumela hore boikoetliso ba 'mele botsofaling bo ka thusa batho ho arabela hamolemo lienteng 'me ka hona ba itšireletsa hamolemo khahlanong le mafu a tšoaetsanoang a kang ntaramane.


Nako ea poso: Tshitwe-21-2022